“Người chuyển núi bắt đầu bằng việc dỡ những hòn đá nhỏ.” Theo đuổi chương trình ACCA có thể là một quyết định mang tính bước ngoặt đối với các bạn trẻ đặt mục tiêu là Big 4 hoặc công việc liên quan kế toán, kiểm toán và tài chính. Làm thế nào để khởi đầu hành trình này một cách vững vàng và chinh phục văn bằng ACCA hiệu quả?
Cùng nghe chia những chia sẻ đầy cảm hứng từ cô Trang Nguyễn – Giảng viên môn Financial Accounting (FA/ F3) tại Viện PSO, đồng thời là ACCA Facilitator, Trợ lý Quản lý, Phát triển Kinh doanh tại sàn thương mại điện tử hàng đầu khu vực.
Cô có thể chia sẻ đôi nét về hành trình sự nghiệp và cơ duyên đến với ACCA? Điều gì khiến cô quyết định trở thành giảng viên ACCA?
Tôi đã có niềm đam mê với các môn về Kế toán và nghề kiểm toán từ khi còn là sinh viên khoa Quản trị kinh doanh tại Đại học Ngoại Thương Hà Nội. Môi trường chuyên nghiệp, tính chia sẻ cao và tinh thần khuyến khích học tập liên tục từ các hãng kiểm toán lớn chính là động lực để tôi đặt mục tiêu tiếp cận cơ hội nghề nghiệp tại Big 4. Đó chính là cách dẫn tôi đến với hành trình học ACCA, vì tôi hiểu rằng văn bằng này chính là chìa khóa để bổ sung kiến thức chuyên môn và gia tăng khả năng cạnh tranh, đến gần hơn với mục tiêu mà tôi đề ra.
Hành trình sự nghiệp của tôi bắt đầu với khoảng thời gian khá dài làm việc tại EY ở bộ phận Kiểm toán và Tư vấn. Tôi rất trân trọng những năm tháng này vì mình thật sự đã học được rất nhiều, cũng như rất yêu thích việc đào tạo, chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm đến các bạn “khóa dưới”. Cũng vì vậy sau khi hoàn thành chương trình ACCA vào 2017, tôi chính thức tham gia giảng dạy ACCA từ năm 2019 đến nay.
Học viên phù hợp với chương trình này là ai? Nếu một bạn đang cân nhắc hoặc chuẩn bị học ACCA, cô sẽ dặn dò các bạn cần chuẩn bị những điều gì?
Chương trình ACCA được thiết kế một cách rất khoa học để các bạn học viên có được kiến thức nền tảng và phát triển dần lên theo từng môn học, từng cấp độ. Vậy nên theo tôi, bất cứ bạn trẻ nào muốn tìm hiểu hoặc có niềm yêu thích với nghề nghiệp Kế toán, Kiểm toán, Tài chính đều có thể bắt đầu với ACCA.
Tuy nhiên để đi đường dài, các bạn cần chuẩn bị hai yếu tố cốt lõi: mục tiêu và kế hoạch cụ thể.
Thứ nhất, về mục tiêu, hãy tự trả lời câu hỏi “học ACCA để làm gì?” – để vào Big 4, để thăng tiến trong công ty hiện tại, hay để chuyển ngành? Khi bạn tìm kiếm câu trả lời cho mình, bạn cũng đang xác đích rõ mục tiêu – mỏ neo để duy trì động lực trong những giai đoạn học căng thẳng nhất.
Thứ hai là sắp xếp thời gian một cách thực tế. ACCA không phải là chương trình có thể học theo kiểu học ào ào mà cần có sự lên kế hoạch cụ thể. Theo quan sát của tôi từ những người bạn thành công, bí quyết đến từ chính việc có sự quyết tâm và cam kết với kế hoạch học và thi.
Ngoài ra, nhiều bạn nghĩ rằng phải giỏi toán hoặc phải có nền tảng kế toán từ trước mới học được ACCA. Thực ra không phải vậy. Chương trình ACCA được thiết kế để dẫn dắt bạn từ đầu, nên miễn là bạn kiên trì và có phương pháp học đúng thì bất cứ ai cũng có thể chinh phục được lộ trình này.
Nhiều bạn nghĩ Applied Knowledge chỉ là “kiến thức cơ bản”, cô nghĩ sao về quan điểm này?
Tôi hiểu tại sao các bạn nghĩ vậy. Thay vì hiểu “cơ bản” nghĩa là “dễ” hay “ít quan trọng”, hãy hình dung Applied Knowledge chính là nền móng cho quá trình học và theo đuổi ACCA. Ba môn Business and Technology (BT/ F1), Management Accounting (MA/ F2), Financial Accounting (FA/ F3) ở cấp độ này xây dựng cho các bạn ngôn ngữ chung của tài chính – kế toán, hiểu doanh nghiệp vận hành như thế nào, chi phí được quản lý ra sao, và báo cáo tài chính phản ánh điều gì. Khi lên đến Applied Skills hay Strategic Professional, những kiến thức này trở thành “công cụ tư duy” để giải quyết các vấn đề phức tạp hơn.
Tôi lấy ví dụ môn MA/ F2, các bạn sẽ được tiếp xúc với các khái niệm về phân tích chi phí, lập ngân sách, hay đánh giá hiệu quả hoạt động. Đó chính xác là những gì một Finance Manager hay CFO phải làm hàng ngày. Điểm khác biệt chỉ nằm ở quy mô và độ phức tạp. Nếu bạn đã hiểu nền tảng này một cách thấu đáo từ MA/ F2, bạn sẽ không bị “ngợp” khi gặp các tình huống thực tế phức tạp hơn.
Vì vậy tôi luôn khuyến khích các bạn đừng chỉ học để vượt qua kỳ thi – hãy học để thật sự hiểu và thực hành được.
Từ trải nghiệm thực tế của bản thân, kiến thức từ “bộ ba” FA/ F1, MA/ F2, BT/ F3 đã hỗ trợ cô như thế nào trong công việc?
Rất nhiều.
Từ môn FA/ F3, tôi nắm được bản chất từng khoản mục, nắm được các chuẩn mực kế toán quốc tế cơ bản. Trong công việc, tôi có thể so sánh được với VAS (chuẩn mực kế toán Việt Nam), đọc và phân tích báo cáo tài chính cơ bản.
Về môn MA/ F2, tôi thấy ứng dụng rõ nhất khi chuyển sang các vị trí tài chính doanh nghiệp, đòi hỏi vận dụng nhiều tư duy phân tích chi phí, đánh giá hiệu quả dự án, đến hỗ trợ ra quyết định kinh doanh.
Còn BT/ F1 – môn học “phi kỹ thuật” nhưng sẽ giúp các bạn hiểu về quản trị doanh nghiệp, đạo đức nghề nghiệp và cách tổ chức vận hành. Đây là những thứ bản thân tôi vẫn đang làm trong môi trường đa phòng ban, đa cấp quản lý.
Học ACCA tại Viện PSO nổi tiếng với tính thực tiễn. Cô áp dụng kinh nghiệm thực chiến vào bài giảng như thế nào?
Với mỗi phần kiến thức, tôi thường hỏi bản thân: “Tôi đã gặp điều này trong thực tế chưa, và nó trông như thế nào?” Vì ACCA là một chương trình thực chiến cao, nên việc mường tượng được về thực tế doanh nghiệp sẽ rất hữu ích cho học viên.
Ví dụ như khi tôi dạy chủ đề kiểm kê hàng tồn kho (inventory count) trong FA/ F3, đây là một khái niệm khá dễ hiểu nếu chỉ đọc lý thuyết: bạn đếm hàng, đối chiếu với sổ sách, ghi nhận chênh lệch. Nhưng thực tế thì công việc này muôn hình vạn trạng hơn nhiều.
Khi còn làm kiểm toán, tôi và đồng nghiệp đã tham gia kiểm kê tại nhiều loại hình doanh nghiệp rất khác nhau. Có những buổi kiểm kê tại các khách sạn sang trọng để đếm từng lọ dầu gội, bánh xà phòng, bộ amenities trong kho. Nhưng cũng có những buổi kiểm kê mà kiểm toán viên phải xắn tay áo xuống trang trại, đếm… heo, đếm bò, leo silo xi măng v.v… Thách thức trong thực tế không chỉ là đếm đúng số lượng, mà còn phải đánh giá “chất lượng” hàng tồn kho, chưa kể là các “đối tượng kiểm kê” này không chịu đứng yên cho mình đếm!
Những “biến thể” công việc từ lý thuyết này sẽ rất khó hình dung nếu các bạn chỉ học tài liệu mà không được nghe giảng giải từ người đi trước, nên đối với tôi việc dạy ACCA cũng là cơ hội để mang những điều đó trở nên gần gũi và dễ hiểu với các bạn hơn.
Sau khi hoàn thành Applied Knowledge, học viên nên chuẩn bị gì để bước tiếp lên các cấp độ ACCA cao hơn?
Có ba điều tôi hay nhắc các bạn trước khi lên Applied Skills:
Một là đừng vội. Hãy dành thời gian để ôn tập lại và chắc chắn rằng nền tảng thực sự vững – đặc biệt là FA/ F3 và MA/ F2, vì hai môn này sẽ tiếp tục xuất hiện ở các cấp độ cao hơn dưới dạng phức tạp hơn.
Hai là cố gắng có trải nghiệm thực tế song song với việc học. Hãy tìm kiếm cơ hội thực tập hoặc làm việc ở các công ty kế toán, kiểm toán hoặc tài chính. Học ACCA kết hợp với áp dụng trong công việc thực tế sẽ giúp bạn “thẩm thấu” kiến thức nhanh hơn rất nhiều.
Ba là xây dựng kỷ luật học tập bền vững. Applied Skills đòi hỏi tư duy phân tích nhiều hơn, bài thi cũng dài hơn và khó hơn. Những bạn đã có thói quen học đều đặn từ Applied Knowledge sẽ có lợi thế rõ rệt.
Lợi thế cạnh tranh cụ thể mà tấm bằng/kiến thức ACCA mang lại khi ứng tuyển Big4, ngân hàng, tập đoàn đa quốc gia là gì?
Từ góc độ của người đã từng làm việc tại Big 4 và các tập đoàn lớn – tôi thấy ACCA mang lại ba lợi thế rất thực tế:
Thứ nhất là tín hiệu về năng lực và sự nghiêm túc. Các nhà tuyển dụng lớn hiểu rằng để hoàn thành ACCA, bạn phải đầu tư thật sự – cả về thời gian lẫn kỷ luật. Văn bằng ACCA trong hồ sơ là bằng chứng cho thấy sự cam kết về tri thức, kỹ năng và các mục tiêu dài hạn.
Thứ hai là ngôn ngữ chung với chuẩn mực quốc tế. Khi làm việc trong môi trường đa quốc gia, ACCA giúp bạn đọc hiểu báo cáo tài chính theo IFRS, trao đổi với các đồng nghiệp hoặc đối tác nước ngoài mà không bị “lạc nhịp” về mặt chuyên môn.
Thứ ba là lộ trình thăng tiến rõ ràng hơn. Tại nhiều tổ chức, đặc biệt là Big 4 hay các công ty đa quốc gia, có ACCA (hoặc đang trong quá trình học) là một trong những tiêu chí để xem xét thăng cấp.
Nếu có một thông điệp muốn nhắn gửi đến một bạn sinh viên/ mới đi làm đang dự định bắt đầu học ACCA ngay hôm nay, cô sẽ nói gì?
Nếu bạn đang đứng ở điểm xuất phát, lời khuyên thật lòng của tôi là: đừng chờ thời điểm hoàn hảo – vì không có thời điểm nào hoàn hảo hơn việc bắt đầu với kế hoạch thực tế nhất bạn có thể làm ngay hôm nay. Mỗi môn hoàn thành là một bước bạn tiến gần hơn đến phiên bản chuyên nghiệp hơn của chính mình. Hãy nghĩ đến mục tiêu như ngọn hải đăng để dù nản lòng hay gặp khó khăn, mình cũng sẽ tiến về phía trước. Vì một khi vượt qua những cơn sóng to, bạn sẽ thấy thành quả (hoặc những mục tiêu mới) chờ đợi trên bờ.
Đăng ký tư vấn cá nhân hóa và lên lộ trình với Viện PSO và bắt đầu hành trình chinh phục ACCA TẠI ĐÂY.